Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı almak isteyenler için rehber: yaş, eğitim ve sözleşme şartları, elektronik başvuru adımları, geçerlilik süresi ve yenileme işlemleri.

Basın kartı almak isteyen bir editör için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu sorunun cevabı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te değiştirilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde ayrıntılı biçimde yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kuruluşların taşıması gereken more info nitelikleri, başvurunun nasıl ilerlediğini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın geri alındığı durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında ele alıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu eksiksiz biçimde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin gazetecilik faaliyetini kanıtlar .

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla talep edebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışması, çalıştığı medya kuruluşunun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki yönlü bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .

Sarı Basın Kartı Ne Anlama Gelir?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın bilinen tasarımına gönderme yaparak ortaya çıkmış yerleşik bir ifadedir. Mevzuatta sadece beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" dendiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartının Hukuki Dayanağı

Basın kartının yasal temeli , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Kanunun verdiği yetkiyle hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yeni hükümler eklenmiştir. Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı açıkça belirtilmiş, Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı da dahil edilmiştir .

Temel kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu (ek maddeler)
Ayrıntılı kurallar: 2023 tarihli yönetmelik metni
Revizyon: 2024 yılında 8624 sayılı kararla yapılan değişiklikler
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Mevzuat zaman içinde değişebildiği için , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden en güncel duyuruları incelemeniz tavsiye edilir .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yürürlükteki düzenlemeye göre beş farklı kart türü tanımlanmıştır. Her kart türünün hitap ettiği kitle ve istenen nitelikler ayrı ayrı belirlenmiştir. Doğru türe başvurmak , zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En çok başvurulan kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı istenmez .

2. Süreli Basın Kartı

Yabancı medya kuruluşları adına Türkiye'yi kapsayan bir görev alanında çalışan muhabirlere verilen karttır. Başvuranın ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu getirmesi gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerlidir .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi göz önünde tutularak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde yapılması şarttır . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
On yıldan fazla kart taşıyanlara 24 ay

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da gazetecilik faaliyetinin ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından teyit edilmesi aranır .

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü hesaba katılır. Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı bulunmaz; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart düzenlenmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Kart türü ne olursa olsun, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki temel koşullar kontrol edilir. Bu koşullardan herhangi biri karşılanmazsa başvuru reddedilir :

18 yaşını bitirmiş olmak.
En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu ve 6415 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Medya faaliyeti dışında ticari faaliyette bulunmamak.

Listedeki son iki madde; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi kimliğiyle başvuranlardan bunlara ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Sahada en çok görülen hata, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Başvurudan önce sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Medya dışı sektörlerde çalışan özel kuruluşların, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart düzenlenmez . Mesela bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, içerik üretse bile bu belgeye hak kazanamaz.

Kurum Şartları: Gazete, Ajans, RTV ve İnternet Haber Siteleri

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki şartları karşılaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek pozisyonlar ve kota farklılaşır .

Basılı Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunması , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka bir yayından kopyalanmamış olması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre değişir; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru kabul edilmez .

Haber ve Fotoğraf Ajansları

Ajans niteliğindeki kuruluşların; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi yapmış olması aranır . En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyon Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ülke genelinde yayın yapan kuruluşlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart düzenlenir. Haber birimi dışında görev yapanlara, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa sunması , haber paylaşımı amacına ayrılmış olması , yayının kesintisiz biçimde ulaşılabilir olması, özgün ve güncel günlük haber ya da yorum sunması ve içeriklerin başka yayından aynen alıntı olmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

Dört sigortalı gazeteci çalıştıran sitelerde sahibi ile 4 çalışan
5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
On ve daha fazla sigortalı çalışanı olan sitelerde sınırlama uygulanmaz

Dijital yayıncılarda kart alabilecek pozisyonlar arasında geleneksel unvanlara ek olarak video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve genel hatlarıyla şu aşamalardan geçer:

Doğru türü seçin: Bir kuruluşta çalışıyorsanız göreve bağlı, işten yeni ayrıldıysanız serbest, 18 yılı doldurduysanız sürekli karta bakın.
Ön hazırlık yapın: Fotoğraf, altı aylık mesleki çalışma belgesi ve fikir işçisi sözleşmenizi dijital olarak hazırlayın.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Eksik ya da uygunsuz bulunan başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve sonuç beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksikler giderildiğinde yeniden başvuru mümkündür .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurularını yapar . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki kendilerine özel elektronik formu kullanır ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf sisteme yüklenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Basın Kartı Komisyonu, kamu, meslek kuruluşları, sendikalar ve akademi temsilcilerinin bir araya geldiği bir yapıyla toplam 19 üyeden oluşur . Görev süresi iki yıldır.

Olağan toplantılar yılda en az üç defa yapılır; ihtiyaç hâlinde olağanüstü toplanılabilir.
Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Komisyon değerlendirmede adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de dikkate alır . İnternet haber sitesi çalışanlarında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, şartlar karşılansa bile başvurunun reddine yol açabilir .

Basın Kartı Ne İşe Yarar?

Kartın ilk ve en önemli işlevi, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Buna ek olarak mevzuatta açıkça tanımlanmış bazı kolaylıklar mevcuttur:

Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Şu ayrıma dikkat etmek gerekir: Kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar süresi gibi gazeteci hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki iş sözleşmesinden doğar . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise yerelden yerele değişir ; son durumu ilgili kurumdan teyit etmeniz en sağlıklısıdır.

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi biten kartlar, kişi şartları korumaya devam ediyorsa yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli türdeki kart ise ömür boyu verilir ; kartın fiziksel olarak yenilenmesi söz konusu olabilir .

Kartınızı kaybettiğinizde veya kart yıprandığında Başkanlığa başvurarak yeni kart talep edebilirsiniz . Kayıp durumunda talebe kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge eklenmelidir . Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez kabul edilir.

Maliyet tarafında yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça belirlendiği için , resmî duyuruları takip etmeniz en doğrusudur .

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak iletilmelidir. Kart; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa iade edilir . Eski kart geri verilmedikçe yeni başvuru işleme konmaz.

Kart aşağıdaki durumlarda Başkanlıkça iptal edilir:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
Etik ihlaller nedeniyle Komisyonun kartı iptal etmesi

Basın ahlak esaslarına aykırılık gerekçesiyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca resmî kartı taklit eden kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma tamamlanıncaya kadar kart düzenlenmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamu kurumlarının enformasyon birimlerinde çalışanlar ve bazı meslek örgütü yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için farklı belge ve şartlar geçerlidir .

Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, enformasyon görevlisi olarak başvuru hakkına sahiptir. Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi şarttır. Komisyon bu başvurularda görevin gerçekten medya ile ilgili olup olmadığına bakar ; sadece unvan yeterli sayılmaz .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Yayın sahipleri, tüzel kişi temsilcileri ve radyo-televizyon yönetim kurulu başkanları başvuru yapabilir. Bu kişilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları istenmez; ancak yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar aynen uygulanır .

Sendika, Dernek ve Vakıf Yöneticileri

Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetim kadroları da başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Medya Kuruluşlarının Denetim Yükümlülükleri

İletişim Başkanlığı, kart sahiplerinin şartları sürdürüp sürdürmediğini düzenli olarak denetler . Medya kuruluşları, talep üzerine kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. Kontrol esnasında mesleki çalışmalar da sorulabilir; usulüne uygun bildirim yapmayan kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Beyannameyi göndermeden önce aşağıdaki listeyi tek tek işaretlemeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

18 yaşını doldurdum ve en az lise mezunuyum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
Yayın organımın yönetmelikteki nitelikleri taşıdığını teyit ettim.
Unvanım, kuruluş türüme göre kart alabilecek unvanlar listesinde yer alıyor.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Maddelerden birini işaretleyemiyorsanız, başvuruyu ertelemek ve eksikliği gidermek daha akıllıca olur . Çünkü ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Başvurunun Reddedilmesine Yol Açan Hatalar

Ret kararlarının önemli bir kısmı , basit bir kontrolle engellenebilecek ihmallerden doğar . En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir :

Hatalı sözleşme → Çalışma ilişkinizin 5953 sayılı Kanun'a göre kurulduğunu işvereninizle teyit edin.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
Bir aydan uzun çalışma boşluğu → İş değiştirirken arayı bir ayı geçirmeyin; geçecekse serbest kart seçeneğini değerlendirin.
Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
İade edilmeyen kart → Eski kart geri verilmeden yeni talep değerlendirilmez, iadeyi öncelikle tamamlayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işten çıkışının ardından yaklaşık altı hafta sonra yeni bir işte çalışmaya başlıyor . Arada bir aylık süre aşıldığı için ara vermeden çalışma koşulu bozuluyor . Ayrılıştan sonraki ilk ayda serbest kart talep edilseydi, bu sorunla karşılaşmayabilirdi.

İnternet Haber Sitenizin Çalışanları Kart Alabilir mi?

2022 tarihli kanun değişikliğinin ardından internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her internet sitesi kendiliğinden bu hakka sahip değildir . Sitenizin çalışanlarının kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
Süreklilik: Kesintisiz yayın şartı için sağlam hosting ve düzenli yedekleme kullanın.
Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için sayılan koşulların büyük bölümü, sitenin teknik altyapısıyla yakından bağlantılıdır . Mevzuata uygun künye, istikrarlı yayın ve izlenebilir okur verisi, siteyi yöneten ekip için günlük işin bir parçası olmalıdır .

Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik eğitim şartı olarak lise ya da dengi bir okuldan mezun olmayı yeterli sayar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Ancak Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi değerlendirir ; nitelikli iş örnekleri diploma kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Mevzuatta belirli bir süre yazmaz. Talebiniz önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi toplantı takvimine göre değişir .

Serbest gazeteciler basın kartı alabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıllık çalışma sonrası işinden ayrılıp süresinde başvuranlara ve resmî temsilcilik tarafından onaylanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.

Sosyal medya hesabıyla haber yapanlar kart alabilir mi?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak başvuru şartlarını karşılayamaz. Bu belge, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü olarak çalışan biri kart talep edebilir.

Kart için ne kadar ödenir?

Yönetmelik, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini öngörür . Tutar ve ödeme yöntemi Başkanlıkça belirlenir ; dolayısıyla güncel bilgiyi Başkanlığın resmî kanallarından teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

İptal gerekçesi ortadan kalktıktan sonra yeniden başvuru yapılabilir . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart düzenlenmez . Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri gerçekleşmedikçe kart düzenlenmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Evet, alabilirler. Görev alanına göre süreli veya geçici kart düzenlenir. Her iki kartta da görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu aranır ; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı düzenlenmez .

Basın kartı, gazetecilik mesleğinin temel güvencesidir ve süreç ayrıntılı olsa da aşamalar nettir . Size uygun türü belirleyip belgelerinizi eksiksiz hazırlar ve bildirim sürelerine uyarsanız , belgenizi sorunsuz alıp uzun yıllar kullanabilirsiniz .

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Kesin ve bağlayıcı bilgi için her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu rehberdeki açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlığın yerine geçmez .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi